Haberler

Orta Asya Ülkesi Olan Özbekistan'da Gayrimenkul Alım-Satım Prosedürleri, Yaşam, Eğitim ve Emlak Sektörü Hakkında Bilmek İstedikleriniz:


Özbekistan

Özbekistan, resmi adıyla Özbekistan Cumhuriyeti Orta Asya'da, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nden bağımsızlığını kazanmış Türk lehçelerinden Özbekçe konuşan bir devlet. Özbekistan, (Azerbaycan, Kazakistan, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Kırgızistan, Türkiye ve Türkmenistan ile birlikte) günümüzdeki yedi bağımsız Türk devletlerinden biri olup TÜRKSOY'un üyesidir. Denize kıyısı olmayan ülkenin komşuları kuzeyde ve batıda Kazakistan, doğuda Kırgızistan ve Tacikistan ile güneyde Afganistan ve Türkmenistan'dır. Düz ve kurak batı kesimi Özbekistan topraklarının büyük kısmını meydana getirir. Kuzeybatıda yer alan alüvyonlu Turan Ovası, güneyde Kızılkum Çölü ile birleşir. Batıda yer alan Üstyurt Yaylası hafif dalgalı düz bir yüzeye sâhiptir. Bölgenin en büyük özelliği alçak sıradağlar ve tuzlu bataklıklar, düdenler ve mağaralarla kaplı kapalı havzalardır. Ceyhun Deltası alüvyonlu topraklarla kaplıdır. Kızılkum Çölünün büyük bölümü ülke toprakları içinde kalır. Özbekistan’ın doğusu ise dağlıktır. Tanrı Dağlarının batı kesimlerini meydana getiren dağ silsileleri bölgeyi engebelendirir. Bunlar Ugam, Pskem, Çatkal ve Kuramin sıradağlarıdır. Orta Asya’nın en büyük vâdisi olan Fergana bu bölgededir. En önemli gölü Aral Gölüdür. Amuderya (Ceyhun) ve Siriderya (Seyhun) nehirleri dışında irili ufaklı 600 akarsu vardır. Özbekistan’da çok kurak kara iklimi hüküm sürer. Senelik ortalama yağış miktarı 200 mm’dir. Yazlar uzun, kışlar ise kısadır. Yazın sıcaklık sık olarak 40°C’nin üzerine çıkar. Kışın ara sıra don görülür.

Yaşam

30.2 milyona varan Özbekistan nüfûsunu 60 kadar farklı etnik grup meydana getirir. Nüfûsun % 71,4’ünü Özbekler, % 10.8’ini Ruslar, % 4’ünü Kazaklar, % 3,9’unu Tacikler, % 9.9’unu diğer etnik gruplar meydana getirir. Şehirleşme hızlı olmasına rağmen, Özbeklerin dörtte üçü kırsal kesimde oturur. Orta Asya’nın en büyük yerleşim merkezi olan Taşkent’te en çok yaşayan etnik grup Ruslardır. Özbekistan’ın en önemli şehirleri Semerkand, Buhara, Hive ve Hokand’dır. Ruslar, Özbekistan’ı ele geçirdikten sonra Türklerdeki millî şuuru ve dîne olan bağlılığı ortadan kaldırmak için bütün her şeylerini seferber ettiler. Bunun için baskının dışında kullanılan en yaygın metod Ruslaştırma metoduydu. Ruslaştırma metodu ise önce Rus dilini çok yaygın hâle getirmek şeklinde yürütüldü. Fakat bunlara rağmen Müslüman Türkler inançlarını ve millî duygularını kaybetmediler.Özbekistan’ın bağımsızlığını îlân etmesinden sonra dînî yasaklar kaldırıldı ve birçok câmi, mescit ve medrese açıldı ve dînî faaliyetler belirgin bir şekilde arttı. Özbekistan’ın Semerkand ve Buhara şehirleri târih boyunca ilim ve kültür merkezi olmuştur. Bunun tesirleri günümüzde hâlâ devam etmektedir. Bu şehirlerde; Birûnî, Uluğ Bey, Kâdızâde-i Rûmî, Ali Şir Nevâî, Gıyâseddîn Cemşid Kâşî eş-Şirâzî, Ubeydullah-ı Ahrâr, Necmeddîn-i Kübrâ gibi âlim ve ilim adamları yetişmiştir.

Resmi dili Özbekçe'dir. İletişimde çok dilliliği sağlamak adına Rusça'yı da gerek ticari gerekse günlük hayatlarında kullanmaktadırlar. Halkın yüzde 74.3'ü Özbekçe, yüzde 14.2'si Rusça, yüzde 4.4'ü Tacikçe konuşmaktadır. Bunun yanında Karakalpakça dili de halk arasında yaygın olarak kullanılan bölgesel dillerdendir. Özbek sofrasında meyveler önemli yer tutar. Ülkede bol miktarda yetiştirilen üzüm, kayısı, şeftali, armut, kavun, karpuz, ceviz, erik, kiraz, ayva, incir, taze olarak tüketilmesi yanında; kurutularak, reçel ve marmelat olarak da sofralara getirilir. Özbekler, süt ve sütün türevlerinden yapılan besin maddelerine büyük önem verirler. Sütü kımız, şubat, ekşimik, çökelek, katık, sızma, kaymak olarak tüketirler. Özbek Türklerinde her yemek çayla başlar, çayla biter. Özbekistan, tarihi İpek Yolu üzerindedir. Mükemmel mimari eserleri ve geçmişi günümüze taşıyan kentleri ile dikkatleri çeken bir ülkedir. Dünyanın en yüksek zirvelerinden bazıları Özbekistan'da yer almaktadır. Kumdan tepeleriyle çöller ve Urgench'de yer alan antik duvarlarıyla Khiva kenti, Özbekistan'ı farklı yapan başlıca özellikleridir.

Ekonomi

Özbekistan, 20 Haziran 1990'da egemenliğini, 1 Eylül 1991'de bağımsızlığını ilan etmiştir. 29 Aralık 1991 tarihinde düzenlenen referandumla bağımsızlık ilanı onaylanmıştır. Özbekistan bağımsızlığını kazandıktan sonra gelişmiş ülkelerle özellikle ekonomik anlamda ilişkiler kurmuştur. Özbekistan zengin yeraltı kaynaklarını dış ülkelere satma imkânı bulmuştur. Özbekistan çok eskiye dayanan köklü devlet geleneği sayesinde bağımsızlığını kazandıktan kısa süre sonra Orta Asya'nın güçlü devleti hâline gelmiştir ve günümüzde de Orta Asya liderliği konusunda Kazakistan ile rekabet hâlindedir. Bağımsızlığından günümüze değin devlet başkanlığını İslam Kerimov yönetmektedir. Özbekistan'ın ekonomisi birinci derecede tarım ve hayvancılığa dayanır. Bu sektörlerden elde edilen gelirin gayri safi yurtiçi hasıladaki payı % 42'dir ve çalışan nüfusun % 29'u bu alanlarda iş görmektedir. Başlıca tarım ürünleri tahıl, pamuk, pirinç, mısır, tütün ve çeşitli sebze ve meyvelerdir. Pamuk üretiminde BDT üyesi Cumhuriyetler arasında birinci, dünya ülkeleri arasında üçüncü sırada yer almaktadır. Özbekistan önemli yer altı zenginliklerine sahiptir. Bunların başında petrol, altın, uranyum, doğal gaz, kömür, bakır, çinko, kurşun ve molibden gelir. Altın üretimi ve rezervi bakımından dünyanın sayılı ülkeleri arasındadır. Yılda ortalama seksen ton altın üretmektedir. Doğal gaz, petrol ve maden gelirlerinin gayri safi yurtiçi hasıladaki payı % 10'dur.

Eğitim

Özbekistan’da eğitim ve kültür Rusya’nın etkisi olmasına rağmen büyük gelişme göstermiştir. Taşkent Üniversitesi 1920’de kurulmuştur. Günümüzde üniversite sayısı 46’ya ulaşmıştır. Orta öğretimin mecburi olduğu Özbekistan’da okuma-yazma oranı % 100’e yakındır. Özbekistan üniversiteleri büyük bilim merkezleridir. Özbekistan’da resmi dil Özbekçe( %74.3)’dir ve ayrıca Rusça .2, Tacikistan Dili %4.4 de konuşulmaktadır. Özbekistan’da eğitim harcamaları Gayrisafi Yurtiçi Hasıla’nın %9.4’ünü teşkil etmektedir ve ülke bu oranla dünya sıralamasında 7. sırada yer almaktadır.

Özbekistan Gayrimenkul Satın-Alma Süreci

Özbekistan’da gayrimenkul sahibi olmak için öncelikle oturma izni almanız gerekmektedir. Oturma iznini aldıktan sonra sahibi olmak istediğiniz gayrimenkul için girişimlerde bulunabilirsiniz. Ülkede tüzel kişilik olarak yabancılar Özbek vatandaşları ile aynı haklara sahiptir fakat birkaç ekstra vergi indirimlerinden yararlanabilmektedir. 1998 Arazi Kanunu’na rağmen Özbek Anayasası hem özel mülkiyetin hem de yabancı mülkiyetin yasallığı konusunda belirsizliğini korumaktadır.